Онцлох мэдээ: 2020 оны 3 дугаар сарын 21 -ний өдрийн байдлаар Монгол орны нийт газар нутгийн 15.8 % нь цастай ба дундаж зузаан нь 14 см, цасан дахь усны нөөц 3.71 шоо.км  байна. Жишээлбэл: Увс нуур болон Тэс, Идэр, Шишхэд голын сав газруудын 60-80% нь цастай, цасан дахь усны нөөц нь дунджаар  0.64 шоо.км  байгаа бол Хяргас нуур, Завхан,  Дэлгэрмөрөн, Чулуут  голуудын  савын 30%  цастай,  цасан дахь усны нөөц 0.55 шоо.км байна. Цаашид урин дулаан цаг ирж буйтай уялдаад гол мөрний мөсний үзэгдэл улам идэвхижиж, цөнгийн хахаа, мөсөн дээгүүр ус урсах, хайлсан цас, мөс зэргээс шалтгаалан ус эргээсээ хальж орчин тойрны газар усанд автан, голын эрэг, татмаар нутаглаж буй ард иргэдэд аюул учруулж болзошгүй байна. Иймд том жижиг гол, сайр жалгын эрэг хөвөөнөөс зайдуу суурьшиж нуудлэх, гуу жалга, далан , шуудууг цэвэрлэж ус урсахад чөлөөтэй болгох, амьтны сэг зэмээр цасны ус дамжин голруу орж ус бохирдуулах өвчин эмгэг тараах аюултай тул холбогдох байгуулагаас зохих арга хэмжээг цаг алдалгүй авч цэвэрлэгээ устгал хийхийг зөвлөж байна.  Мөн гол мөрөн, нууранд мөсний үзэгдэл эрчимшиж, мөсний зузаарлын эрчим буурч мөс өргөгдөн хэврэгшиж байгаа тул мөс цөмрөх аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг онцгойлон анхааруулж байна. Гадаргын усны судалгааны хэлтэс 2020-03-21

Ажиглалтын мэдээ > Орчны шинжилгээний мэдээ
Шинэчлэгдсэн: 2020-03-21 13:26:39

Хэвлэх

Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-21

Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм

2020 оны гуравдугаар сарын хоёрдугаар арав хоног

  1. Хойт мөсөн далайн ай савын гол, мөрөн

Хөвсгөлийн уулсаас эх авсан Эг, Бэлтэс, Бүгсий, Үүр, Шишхэд зэрэг голууд  30-135 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй, мөсөн дээгүүр ус урсах, мөс харлах, харз гүйх зэрэг үзэгдэл идэвхижиж эхэлсэн ба мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5-20 см нимгэрсэн байна. Харин Дэлгэрмөрөн болон Эг гол Хатгал тосгон орчимд гол мөсөн захтай болсон байна. Дээрх голуудын мөсний зузааныг өмнөх оны мөн үе болон олон жилийн дундажтай харьцуулбал 10-80 см нимгэн байна.

Хангай нурууны араас усжих  Идэр, Чулуут, Хойттамир, Урдтамир голын мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 5-40 см багассан бол Хануй, Суман, Идэр голын эхээр мөсний зузааны өөрчлөлтгүй байсан байна. Эдгээр голуудын мөсний зузаан 30-110 см байгаа ба энэ нь 2019 оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 25-100 см бага байна.  Хангайн арын голуудад мөс байрандаа хайлах , мөсөн дээгүүр ус урсах, харз гүйх үзэгдэл эрчимжиж эхэлсэн байна.

Хэнтий нурууны баруун хажуугийн Хүдэр, Хараа, Ерөө, Тэрэлж, Туул, Сэлбэ, Улиастай, Сөгнөгөр, Шивэрт зэрэг голууд 20-100 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй мөсний зузаан өнгөрсөн хугацааныхаас 5-35 см нимгэрч мөс харлах, мөсөн дээгүүр ус урсах, харз, халиа тошин гүйх зэрэг үзэгдэл голлон ажиглаглдаж байна.  Хэнтий нурууны баруун хажуугийн голуудын мөсний зузаан өмнөх оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 5-90 см бага  харин Хүдэр, Хараа, Ерөө, Сэлбэ, Туул голын адгаар 10-35 см ахиу байна.

Сэлэнгэ мөрөн Орхон голын нийт уртын дагууд мөсний зузаан өнгөрсөн арав хоногийнхоос 5-40 см нимгэрч 45-145 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба  энэ нь олон жилийн дундаж болон 2019 оны мөн үеийнхээс голын эх болон дунд хэсгээр 5-35 см ахиу адгаар 10-25 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна. Сэлэнгэ мөрний дагууд усан зах үүсч харз, тошин гүйх үзэгдэлтэй байгаа бол Орхон голд мөс харлах, мөс байрандаа хайлах, мөсөн дээгүүр ус урсах зэрэг үзэгдэл зонхилж байна.

   2.Номхон далайн ай савын гол, мөрөн

   Хэнтий нурууны ар, зүүн хажуугаас эхтэй Хурх, Барх, Эг, Балж, Онон, Хэрлэн,   болон Их Хянганы нуруунаас эхтэй Халх голын дагууд 35-165 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй байгаа ба энэ нь 3 дугаар сарын 11-ний өдрийнхөөс 5-20 см нимгэрч мөс харлах, мөсөн дээгүүр ус урсах, тошин гүйх зэрэг үзэгдэлтэй байна.  Номхон далайн ай савын дээрх голуудын мөсний зузаан 2019 оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 5-55 см зузаан харин Барх, Хэрлэн, Улз голын адгаар 10-35 см нимгэн байна.  

3. Төв Азийн гадагш урсацгүй ай сав           

            Алтай нуруу болон түүний салбар уулсаас усжих Ховд , Буянт, Булган, Сагсай, Турган, Харбут, Чонохарайх, Дундцэнхэр, Долооннуур зэрэг голууд 25-145 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй, мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5-15 см нимгэрсэн байна. Эдгээр голуудын мөсний зузааныг олон жилийн дундаж болон өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулбал 10-50 см нимгэн мөстэй байна.  

Хангай нурууны өврөөс эхтэй Богд, Чигэстэй, Буянт, Хүнгүй, Яруу, Хожуул, Завхан, Зүйл, Шарга,  Түй, Заг, Байдраг, Шаргалжуут, Цагаантуруут, Шар ус, Онги, Зэгстэй, Таац  зэрэг голууд 30-210 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 5-25 см нимгэрсэн байна. Дээрх голуудын мөсний зузаан өмнөх  оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 10-50 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна.   

Увс нуурын савын Чигж, Хархираа, Түргэн зэрэг голуудын мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5 см орчим нимгэрч, 45-90 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба энэ нь 2019 оны мөн үе болон олон жилийн дундажтай харьцуулбал 5-45 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна.

Гуравдугаар сарын хоёрдугаар арав хоногийн байдлаар манай орны ихэнх гол, мөрөн, нуурын мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 5-40 см нимгэрч  мөсний үзэгдэл эрчимжиж эхэлсэн байна. Цаашид цаг агаарын дулааралтай уялдан гол мөрний сав дахь цас, мөс хайлж, хаврын шар усны үер цөнгийн хахаатай давхцан ус эргээсээ халих голын эрэг татам орчим усанд автах зэрэг үзэгдэл ажиглагдаж болзошгүй байна.   Иймд ард иргэд хаврын шар усны үер болон мөс цөмрөх аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.

Зарим томоохон гол мөрний мөсний зузааныг тухайн үеийн болон олон жилийн дундаж утгатай харьцуулан хүснэгтэнд үзүүлэв.

 

д/д

 

Гол-харуулын нэр

Олон жил

 

Мөсний зузаан, 2019.03.21

Мөсний зузаан, 2020.03.21

Дундаж

Хамгийн их

Мөсний зузаан, см

1

Сэлэнгэ мөрөн- Хялгант сум

71

103

72

80

2

Сэлэнгэ мөрөн - Сүхбаатар

72

183

-

-

3

Дэлгэрмөрөн гол-Мөрөн сум

91

171

-

-

4

Эг гол-Эрдэнэбулган сум

69

133

45

61

5

Идэр гол-Их-Уул сум

47

66

48

59

6

Орхон гол-Орхон сум / Сэлэнгэ /

93

152

-

-

7

Орхон гол-Сүхбаатар сум

91

122

-

-

8

Туул гол-Улаанбаатар хот

80

193

75

58

9

Ерөө гол-Ерөө сум

99

190

83

92

11

Хараа гол-Баруунхараа сум

63

117

-

101

13

Онон гол-Биндэр сум

115

245

73

126

14

Хэрлэн гол-Өндөрхаан сум

89

193

97

62

15

Хэрлэн гол-Чойбалсан сум

63

151

60

80

16

Халх гол-Сумбэр сум

108

192

90

140

17

Ховд гол –Өлгий сум

139

218

175

145

18

Булган гол-Булган сум

94

141

-

50

19

Түй гол-Баянхонгор сум

73

230

69

50

20

Завхан гол-Гуулин сум

117

238

123

113

Гадаргын усны судалгааны хэлтэс

                                                                  2020-03-21

 

Текст мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Хандалт
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-21 2020-03-21 52
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-11 2020-03-11 302
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-02 2020-03-02 622
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-21 2020-02-21 433
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-12 2020-02-13 429
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-02 2020-02-03 251
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-22 2020-01-22 285
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-12 2020-01-13 457
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-02 2020-01-02 368
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-12-21 2019-12-23 424
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-12-12 357
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-12-01 2019-12-03 496
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-21 2019-11-21 554
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-11 2019-11-11 606
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-01 2019-11-01 628
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-22 2019-10-22 629
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-12 2019-10-12 705
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-02 2019-10-03 778
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-22 2019-09-24 601
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-12 2019-09-16 803
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-02 2019-09-04 815
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-21 2019-08-21 816
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-12 2019-08-12 934
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-02 2019-08-02 960
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-22 2019-07-22 805
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-13 2019-07-16 794
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-03 2019-07-03 943
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-22 2019-06-22 896
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-12 2019-06-12 908
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-02 2019-06-03 954
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-21 2019-05-21 904
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-12 2019-05-13 891
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-02 2019-05-02 855
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-04-21 2019-04-23 824
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-04-11 2019-04-12 726
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-04-01 2019-04-02 960
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-22 2019-03-25 1023
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-11 2019-03-12 1812
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-01 2019-03-01 977
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-02-21 2019-02-22 1033
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-2-11 2019-02-15 975
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-2-01 2019-02-02 916
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-21 2019-01-23 896
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-11 2019-01-11 1010
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-01 2018-12-21 1046
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-12-12 2018-12-12 1176
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-12-01 2018-12-06 997
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-21-11 2018-11-21 1093
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-11-11 2018-11-12 1081
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-11-01 2018-11-02 961
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-21 2018-10-22 1023
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-11 2018-10-15 1033
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-03 2018-09-21 1137
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-09-11 2018-09-11 1247
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-08-21 2018-08-23 1225
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-08-01 2018-08-13 1232
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-31 2018-07-31 1426
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-21 2018-07-23 1323
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-10 2018-07-10 1249
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-02 2018-07-02 1356
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06-21 2018-06-25 1168
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06-11 2018-06-12 1255
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06.01 2018-05-22 1957
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-05-11 2018-05-11 1323
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-05-02 2018-05-02 1335
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-04-20 2018-04-20 1510
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-04-11 2018-04-12 1438
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-04-01 2018-04-03 1471
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-03-21 2018-03-12 1534
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-03-01 2018-03-02 1467
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-21 2018-02-22 1566
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-11 2018-02-12 1690
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-01 2018-02-02 2116
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-01-21 2018-01-22 1733
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-01-11 2018-01-12 1556
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-01-01 2018-01-02 1352
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-21 2017-12-22 1379
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-11 2017-12-12 1442
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-02 2017-12-04 1254
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-02 2017-12-02 1450
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-11-21 2017-11-21 1606
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-11-11 2017-11-11 1806
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2017-11-01 2017-11-01 1905
Гол мөрний усны горимын тойм 2017-10-21 2017-10-21 2018
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-10-11 2017-10-03 1155
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-21 2017-09-22 1289
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-11 2017-09-12 1344
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-01 2017-09-01 1681
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-22 2017-08-22 1526
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-11 2017-08-11 1620
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-01 2017-08-01 1240
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-07-21 2017-07-24 1176
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-07-12 2017-07-13 1120
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-22 2017-06-22 1219
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-12 2017-06-12 1280
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-02 2017-06-02 1183
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-22 2017-05-22 1050
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-11 2017-05-12 1388
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-01 2017-05-02 1242
Хаврын шар усны үерийн сэрэмжлүүлэх мэдээ /2017.04.04/ 2017-04-04 1268
Хаврын шар усны үер болон мөс цөмрөх аюулаас сэрэмжлүүлэх мэдээ /2017-03-21/ 2017-03-21 1196
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2017-04-11/ 2016-11-11 1818
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-11-01/ 2016-11-02 2179
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-21 2016-10-21 1682
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-11 2016-10-12 1233
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-01 2016-10-03 1230
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-09-23 2016-09-15 1214
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-09-01 2016-09-01 1188
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-08-22 2016-07-22 1654
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-07-11/ 2016-06-20 2051
Гол, мөрний усны горимын тойм/2016-06-10/ 2016-06-10 1788
Гол, мөрний усны горимын тойм/2016-06-01/ 2016-06-02 1731
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-05-20 1306
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-05-11/ 2016-05-11 1612
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-05-02/ 2016-05-02 1496
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-21/ 2016-04-21 1617
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-11/ 2016-04-12 1640
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-01/ 2016-04-02 1631
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-21/ 2016-03-22 2243
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-11/ 2016-03-11 1733
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-01/ 2016-03-01 2457
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-21/ 2016-02-22 1768
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-11/ 2016-02-11 1448
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-01/ 2016-02-02 1445
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-01-21/ 2016-01-22 1335
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-01-11/ 2016-01-11 1501
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-01-01/ 2016-01-01 1579
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2015-12-21/ 2015-12-22 1428
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-12-11/ 2015-12-11 1513
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-12-01/ 2015-12-02 2216
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-11-22/ 2015-11-23 1508
Гол, мөрний усны горимын тойм/2015-11-11/ 2015-11-11 1485
Гол, мөрний усны горимын тойм/2015-11-01/ 2015-11-02 1507
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-21/ 2015-10-21 1533
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-11/ 2015-10-12 1493
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-01/ 2015-10-02 1515
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-21/ 2015-09-21 1530
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-11/ 2015-09-11 1630
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-01/ 2015-09-02 1540
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-08-11/ 2015-07-31 1747
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-21/ 2015-07-21 1764
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-01/ 2015-07-12 1771
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-11/ 2015-07-10 1694
Наадмын өдрүүдийн гол мөрний усны түвшний төлөв байдал 2015-07-10 1762
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-06-11/ 2015-06-12 1690
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-06-01/ 2015-06-02 4096
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-05-21/ 2015-05-22 4409
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-05-11/ 2015-05-12 3198
Улаанбаатар - 2020/03/31

20 цаг

0 32
O
CF
Үзэгдэлгүй

0 м/с

ӨНӨӨДӨР - 2020/03/31

3 37
O
CF
Багавтар үүлтэй

7 м/с

Шинэ мэдээ

Санал асуулга

"Бороо шивэрнэ" гэсэн хэллэгтэй урьдчилсан мэдээг та юу гэж ойлгодог вэ?

google play app store