Онцлох мэдээ: 2020 оны 3 дугаар сарын 21 -ний өдрийн байдлаар Монгол орны нийт газар нутгийн 15.8 % нь цастай ба дундаж зузаан нь 14 см, цасан дахь усны нөөц 3.71 шоо.км  байна. Жишээлбэл: Увс нуур болон Тэс, Идэр, Шишхэд голын сав газруудын 60-80% нь цастай, цасан дахь усны нөөц нь дунджаар  0.64 шоо.км  байгаа бол Хяргас нуур, Завхан,  Дэлгэрмөрөн, Чулуут  голуудын  савын 30%  цастай,  цасан дахь усны нөөц 0.55 шоо.км байна. Цаашид урин дулаан цаг ирж буйтай уялдаад гол мөрний мөсний үзэгдэл улам идэвхижиж, цөнгийн хахаа, мөсөн дээгүүр ус урсах, хайлсан цас, мөс зэргээс шалтгаалан ус эргээсээ хальж орчин тойрны газар усанд автан, голын эрэг, татмаар нутаглаж буй ард иргэдэд аюул учруулж болзошгүй байна. Иймд том жижиг гол, сайр жалгын эрэг хөвөөнөөс зайдуу суурьшиж нуудлэх, гуу жалга, далан , шуудууг цэвэрлэж ус урсахад чөлөөтэй болгох, амьтны сэг зэмээр цасны ус дамжин голруу орж ус бохирдуулах өвчин эмгэг тараах аюултай тул холбогдох байгуулагаас зохих арга хэмжээг цаг алдалгүй авч цэвэрлэгээ устгал хийхийг зөвлөж байна.  Мөн гол мөрөн, нууранд мөсний үзэгдэл эрчимшиж, мөсний зузаарлын эрчим буурч мөс өргөгдөн хэврэгшиж байгаа тул мөс цөмрөх аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг онцгойлон анхааруулж байна. Гадаргын усны судалгааны хэлтэс 2020-03-21

Ажиглалтын мэдээ > Орчны шинжилгээний мэдээ
Шинэчлэгдсэн: 2020-03-11 13:55:26

Хэвлэх

Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-11

2020 оны гуравдугаар сарын нэгдүгээр арав хоног

  1. Хойт мөсөн далайн ай савын гол, мөрөн

            Хөвсгөлийн уулсаас эх авсан Дэлгэрмөрөн, Эг, Бэлтэс, Бүгсий, Үүр, Шишхэд зэрэг голууд  30-140 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй байгаа ба эдгээр голуудад усан зах үүсэх, харз гүйх зэрэг мөсний үзэгдэл зонхилон ажиглагдаж мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5-20 см нимгэрсэн байна. Харин Эг гол Хатгал тосгон орчимд гол мөсөн захтай болсон байна. Дээрх голуудын мөсний зузааныг өмнөх оны мөн үе болон олон жилийн дундаж зузаантай харьцуулбал Үүр, Шишхэд голынх 15-75 см нимгэн бусад голуудын хувьд 5-30 см ахиу байна.  

          Хангай нурууны араас усжих  Идэр, Чулуут, Хойттамир голын мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 5-10 см багассан бол Хануй, Суман, Урдтамир гол мөсний зузааны өөрчлөлтгүй байсан байна. Хангайн арын голуудын мөсний зузаан 30-120 см байгаа ба энэ нь 2019 оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 5-40 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна.  

           Хэнтий нурууны баруун хажуугийн Хүдэр, Хараа, Ерөө, Тэрэлж, Туул, Сэлбэ, Улиастай, Сөгнөгөр, Шивэрт зэрэг голууд 25-110 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос төдийлөн өөрчлөгдөөгүй байна. Эдгээр голуудын мөсний зузаан өмнөх оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 10-55 см бага  харин Хараа, Ерөө, Сэлбэ, Туул голын адгаар 10-40 см ахиу байна.

              Сэлэнгэ мөрөн Орхон голын нийт уртын дагууд мөсний зузаан өнгөрсөн арав хоногийнхоос 2-5 см нимгэрч 40-145 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба  энэ нь олон жилийн дундаж болон 2019 оны мөн үеийнхээс 10-30 см ахиу байна. Харин Орхон гол Сэлэнгэ мөрний адгаар 10-25 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна.

   2.Номхон далайн ай савын гол, мөрөн

           Хэнтий нурууны ар, зүүн хажуугаас эхтэй Хурх, Барх, Эг, Балж, Онон, Хэрлэн,   болон Их Хянганы нуруунаас эхтэй Халх голын дагууд 30-160 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй байгаа ба энэ нь 3 дугаар сарын 1-ний өдрийнхөөс 5 см орчим нэмэгдсэн байна. Номхон далайн ай савын дээрх голуудын мөсний зузаан 2019 оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 10-60 см зузаан харин Хурх, Барх  Хэрлэн голын адгаар 5-30 см нимгэн байна.  

3. Төв Азийн гадагш урсацгүй ай сав           

            Алтай нуруу болон түүний салбар уулсаас усжих Ховд , Буянт, Булган, Сагсай, Турган, Харбут, Чонохарайх, Дундцэнхэр, Долооннуур зэрэг голууд 25-160 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй, мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 2-5 см нимгэрсэн байна. Эдгээр голуудын мөсний зузааныг олон жилийн дундаж болон өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулбал 10-60 см нимгэн мөстэй байна.  

            Хангай нурууны өврөөс эхтэй Богд, Чигэстэй, Буянт, Хүнгүй, Яруу, Хожуул, Завхан, Зүйл, Шарга,  Түй, Заг, Байдраг, Шаргалжуут, Цагаантуруут, Шар ус, Онги, Зэгстэй, Таац  зэрэг голууд 30-215 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос төдийлөн өөрчлөгдөөгүй байна. Харин ус судлалын Онги-Уянга харуул орчимд мөсний зузаан 30 см нэмэгдсэн байна.  Дээрх голуудын мөсний зузаан өмнөх  оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 10-45 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна.   

            Увс нуурын савын Чигж, Хархираа, Түргэн зэрэг голуудын мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5 см орчим нэмэгдэж, 45-90 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба энэ нь 2019 оны мөн үе болон олон жилийн дундажтай харьцуулбал 10-50 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна.

          Гуравдугаар сарын нэгдүгээр арав хоногийн байдлаар манай орны ихэнх гол, мөрөн, нуурын мөсний зузаан өнгөрсөн хугацааныхаас төдийлөн өөрчлөгдөөгүй хэдий ч зарим голуудад мөс харлах, мөс байрандаа хайлах, усан зах үүсэх, харз гүйх зэрэг үзэгдэл ажиглагдаж мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 5-20 см нимгэрсэн байна. Цаашид цаг агаарын дулааралтай уялдан гол мөрний мөс хайлж, нягт багасан хэврэгших тул мөсөн дээгүүр явах болон авто тээвэр хийхгүй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.

Зарим томоохон гол мөрний мөсний зузааныг тухайн үеийн болон олон жилийн дундаж утгатай харьцуулан хүснэгтэнд үзүүлэв.

д/д             Гол-харуулын нэр  

Мөсний зузаан, 2019.03.01

Мөсний зузаан, 2020.03.11

 

Хамгийн их

Мөсний зузаан, см

1

Сэлэнгэ мөрөн- Хялгант сум

118

196

86

83

2

Сэлэнгэ мөрөн - Сүхбаатар

68

130

43

40

3

Дэлгэрмөрөн гол-Мөрөн сум

91

169

112

93

4

Эг гол-Эрдэнэбулган сум

67

150

98

80

5

Идэр гол-Их-Уул сум

48

66

73

65

6

Орхон гол-Орхон сум / Сэлэнгэ /

93

152

129

125

7

Орхон гол-Сүхбаатар сум

93

136

84

80

8

Туул гол-Улаанбаатар хот

85

157

58

58

9

Ерөө гол-Ерөө сум

103

200

100

98

11

Хараа гол-Баруунхараа сум

67

119

108

108

13

Онон гол-Биндэр сум

113

240

125

132

14

Хэрлэн гол-Өндөрхаан сум

91

115

62

62

15

Хэрлэн гол-Чойбалсан сум

72

149

81

81

16

Халх гол-Сумбэр сум

117

191

165

153

17

Ховд гол –Өлгий сум

139

235

165

159

18

Булган гол-Булган сум

96

135

70

66

19

Түй гол-Баянхонгор сум

72

232

58

58

20

Завхан гол-Гуулин сум

118

234

106

113

Гадаргын усны судалгааны хэлтэс

                                                                  2020-03-11

 

Текст мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Хандалт
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-21 2020-03-21 52
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-11 2020-03-11 303
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-02 2020-03-02 622
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-21 2020-02-21 433
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-12 2020-02-13 429
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-02 2020-02-03 251
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-22 2020-01-22 285
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-12 2020-01-13 457
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-02 2020-01-02 368
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-12-21 2019-12-23 424
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-12-12 357
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-12-01 2019-12-03 496
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-21 2019-11-21 554
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-11 2019-11-11 606
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-01 2019-11-01 628
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-22 2019-10-22 629
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-12 2019-10-12 705
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-02 2019-10-03 778
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-22 2019-09-24 601
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-12 2019-09-16 803
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-02 2019-09-04 815
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-21 2019-08-21 816
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-12 2019-08-12 934
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-02 2019-08-02 961
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-22 2019-07-22 805
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-13 2019-07-16 794
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-03 2019-07-03 943
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-22 2019-06-22 896
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-12 2019-06-12 909
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-02 2019-06-03 954
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-21 2019-05-21 904
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-12 2019-05-13 891
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-02 2019-05-02 855
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-04-21 2019-04-23 824
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-04-11 2019-04-12 726
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-04-01 2019-04-02 960
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-22 2019-03-25 1023
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-11 2019-03-12 1813
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-01 2019-03-01 977
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-02-21 2019-02-22 1034
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-2-11 2019-02-15 975
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-2-01 2019-02-02 916
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-21 2019-01-23 896
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-11 2019-01-11 1010
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-01 2018-12-21 1048
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-12-12 2018-12-12 1177
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-12-01 2018-12-06 997
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-21-11 2018-11-21 1093
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-11-11 2018-11-12 1081
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-11-01 2018-11-02 961
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-21 2018-10-22 1023
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-11 2018-10-15 1033
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-03 2018-09-21 1137
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-09-11 2018-09-11 1247
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-08-21 2018-08-23 1225
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-08-01 2018-08-13 1233
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-31 2018-07-31 1426
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-21 2018-07-23 1323
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-10 2018-07-10 1249
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-02 2018-07-02 1356
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06-21 2018-06-25 1168
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06-11 2018-06-12 1255
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06.01 2018-05-22 1957
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-05-11 2018-05-11 1323
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-05-02 2018-05-02 1335
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-04-20 2018-04-20 1510
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-04-11 2018-04-12 1438
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-04-01 2018-04-03 1472
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-03-21 2018-03-12 1534
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-03-01 2018-03-02 1467
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-21 2018-02-22 1566
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-11 2018-02-12 1690
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-01 2018-02-02 2116
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-01-21 2018-01-22 1733
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-01-11 2018-01-12 1557
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-01-01 2018-01-02 1352
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-21 2017-12-22 1379
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-11 2017-12-12 1442
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-02 2017-12-04 1254
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-02 2017-12-02 1450
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-11-21 2017-11-21 1607
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-11-11 2017-11-11 1806
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2017-11-01 2017-11-01 1905
Гол мөрний усны горимын тойм 2017-10-21 2017-10-21 2018
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-10-11 2017-10-03 1155
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-21 2017-09-22 1289
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-11 2017-09-12 1344
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-01 2017-09-01 1681
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-22 2017-08-22 1526
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-11 2017-08-11 1621
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-01 2017-08-01 1240
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-07-21 2017-07-24 1176
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-07-12 2017-07-13 1120
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-22 2017-06-22 1219
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-12 2017-06-12 1280
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-02 2017-06-02 1183
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-22 2017-05-22 1050
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-11 2017-05-12 1388
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-01 2017-05-02 1242
Хаврын шар усны үерийн сэрэмжлүүлэх мэдээ /2017.04.04/ 2017-04-04 1268
Хаврын шар усны үер болон мөс цөмрөх аюулаас сэрэмжлүүлэх мэдээ /2017-03-21/ 2017-03-21 1196
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2017-04-11/ 2016-11-11 1818
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-11-01/ 2016-11-02 2179
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-21 2016-10-21 1682
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-11 2016-10-12 1233
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-01 2016-10-03 1231
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-09-23 2016-09-15 1214
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-09-01 2016-09-01 1188
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-08-22 2016-07-22 1654
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-07-11/ 2016-06-20 2051
Гол, мөрний усны горимын тойм/2016-06-10/ 2016-06-10 1788
Гол, мөрний усны горимын тойм/2016-06-01/ 2016-06-02 1731
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-05-20 1306
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-05-11/ 2016-05-11 1612
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-05-02/ 2016-05-02 1496
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-21/ 2016-04-21 1617
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-11/ 2016-04-12 1640
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-01/ 2016-04-02 1631
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-21/ 2016-03-22 2243
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-11/ 2016-03-11 1733
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-01/ 2016-03-01 2457
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-21/ 2016-02-22 1768
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-11/ 2016-02-11 1448
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-01/ 2016-02-02 1445
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-01-21/ 2016-01-22 1335
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-01-11/ 2016-01-11 1501
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-01-01/ 2016-01-01 1579
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2015-12-21/ 2015-12-22 1428
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-12-11/ 2015-12-11 1513
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-12-01/ 2015-12-02 2216
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-11-22/ 2015-11-23 1508
Гол, мөрний усны горимын тойм/2015-11-11/ 2015-11-11 1485
Гол, мөрний усны горимын тойм/2015-11-01/ 2015-11-02 1507
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-21/ 2015-10-21 1533
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-11/ 2015-10-12 1493
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-01/ 2015-10-02 1515
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-21/ 2015-09-21 1530
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-11/ 2015-09-11 1630
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-01/ 2015-09-02 1540
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-08-11/ 2015-07-31 1747
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-21/ 2015-07-21 1764
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-01/ 2015-07-12 1771
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-11/ 2015-07-10 1695
Наадмын өдрүүдийн гол мөрний усны түвшний төлөв байдал 2015-07-10 1762
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-06-11/ 2015-06-12 1690
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-06-01/ 2015-06-02 4096
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-05-21/ 2015-05-22 4409
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-05-11/ 2015-05-12 3198
Улаанбаатар - 2020/03/31

20 цаг

0 32
O
CF
Үзэгдэлгүй

0 м/с

ӨНӨӨДӨР - 2020/03/31

3 37
O
CF
Багавтар үүлтэй

7 м/с

Шинэ мэдээ

Санал асуулга

"Бороо шивэрнэ" гэсэн хэллэгтэй урьдчилсан мэдээг та юу гэж ойлгодог вэ?

google play app store